Emotiechantage_1

Emotiechantage_1

De Psychomanipulatieve en Emotie-chanterende psychopaat.

 

Het heeft geen zin om eerlijkheid te betrachten ten opzichte van iemand die emotionele chantage/emotionele manipulatie toepast. Als je een statement maakt zal het precies omgekeerd weer tegen jou gebruikt worden. Als je bijvoorbeeld zegt : "Het valt me zwaar tegen dat je mijn verjaardag vergeten bent", kun je een antwoord verwachten als "Het stelt me erg teleur dat jij denkt dat ik je verjaardag zou vergeten, ik had je eigenlijk ook moeten vertellen dat ik de laatste tijd zwaar overspannen en gestrest ben, maar weet je, eigenlijk wilde ik je niet met mijn problemen lastig vallen. Maar je hebt gelijk als je vind dat ik al mijn persoonlijke problemen (waarbij je dan ook nog een keer 'echte' tranen te zien krijgt) opzij had moeten zetten om aan jouw verjaardag te denken. Sorry.."
Terwijl je deze woorden hoort lopen de koude rillingen je over de rug, omdat je kunt voelen dat ze dat "Sorry" absoluut niet menen, maar juist omdat ze het gezegd hebben kun je eigenlijk niet veel meer tegen inbrengen, dat is het, of je voelt opeens dat jij wordt ingeroepen om hun (al dan niet voorgewende) zwakheden te beschermen. Geef er niet aan toe wanneer je voelt dat dit spelletje gespeeld wordt, wordt dan geen beschermer van de zwakheid of problematiek die wordt aangewend. Accepteer geen smoesjes die aanvoelen als bull-shit, want als het als zodanig voelt dan is het dat waarschijnlijk ook. Als je te maken krijgt met vermoedelijke emotionele chantage/manipulatie, VERTROUW dan op je gevoel en intuitie. Als een emotionele manipulator eenmaal een succesvolle truuc bij jou heeft gevonden, wordt die truuc aan zijn scorelijst toegevoegd en kun je er op rekenen dat je nog meer van die bull-shit op je dak krijgt.

Een emotionele manipulator is meestal een zeer bereidwillige 'hulpverlener'. Als je hem/haar vraagt iets voor je te doen dan zullen ze bijna altijd instemmen, indien het al niet zo is dat zij het eerst vrijwillig aanboden. Als je dan met het aanbod instemt, en zegt "He fijn, bedankt", beginnen ze te zuchten, hijgen, klagen en te puffen of zenden andere non-verbale communicatie uit om jou duidelijk te maken dat ze er dus eigenlijk helemaal GEEN zin in hebben om dat te doen. Als je ze dan vertelt dat het er helemaal niet op lijkt dat ze je zo graag willen helpen, krijg je dat bijvoorbeeld teruggespeeld met een spelletje waaruit zou moeten blijken dat ze dat UITERAARD wel willen, en hoe onredelijk JIJ dan wel niet bent. Dit is een vorm van gek-maken waar emotionele manipulators erg goed in zijn. Als zo'n emotionele manipulator eenmaal JA heeft gezegd, houdt hem/haar er dan gewoon aan ! Pik het niet dat er zo met je gevoel gespeeld word, luister niet naar het zuchten en steunen en als ze hun beloften niet waar willen maken moeten ze dat maar gewoon zeggen. Laat het overige zielige theaterspel verder maar aan hun over maar laat je er niet door beinvloeden.

Gek maken.... Eerst zeggen ze iets, en later beweren ze absoluut zeker te weten dat ze het niet hebben gezegd. Als je je in een verhouding, hoe dan ook, bevind ten opzichte van iemand waarbij je je afvraagt of je wellicht eens alles zou moeten opschrijven wat er allemaal gezegd en afgesproken is, omdat je zo af en toe toch echt ten opzichte van je eigen waarnemingen aan het twijfelen wordt gebracht, dan ervaar je wat emotionele manipulatie is. Een emotionele manipulator is er een expert in om zaken volledig om te draaien, om daarmee whatever te rechtvaardigen, te rationaliseren of uit te leggen. Ze kunnen zo overtuigend en gladjes liegen dat ze datgene wat ZWART is gewoon WIT kunnen noemen, en dat zo overtuigend kunnen beredeneren en beargumenteren dat je zowat aan je eigen verstand begint te twijfelen. Dit soort emotionele manipulatie KAN psychische schade aan het slachtoffer toebrengen. Je kunt dit soort ongein van een emotionele manipulator eenvoudig tegengaan door gewoon aantekeningen te maken tijden een gesprek, of, nog scherper, het op een bandje op te nemen, gewoon zeggen omdat je de laatste tijd nogal "vergeetachtig" bent, en je daarom hun toezeggingen en beloftes voor de zekerheid eens wil vastleggen. Maar ja als je hiertoe moet overgaan moet het al wel duidelijk zijn dat je er eigenlijk niet mee om moet gaan. Als je ter zodanige bescherming van jezelf, alles al begint op te nemen op een bandje dan zou er eigenlijk toch wel ergens een lampje moeten gaan branden, niet dan ?

Emotionele manipulators zijn er zeer goed in om in te spelen op je schuldgevoel. Zij kunnen je schuldig laten voelen omdat je iets gezegd hebt, de toon waarop je het gezegd hebt, of juist omdat je iets niet gezegd hebt, voor het feit dat je te emotioneel bent of juist niet emotioneel genoeg, omdat je ergens waarde aan hecht of omdat je juist ergens geen waarde aan hecht. Alles maar dan ook werkelijk alles kan door hen worden aangewend om in te spelen op jouw schuldgevoel of emotie.

Emotionele manipulators maken hun behoeften of wensen zelden openlijk bekend. Zij krijgen meestal wat ze willen door emotionele manipulatie. Schuldgevoel is niet het enige maar wel het meest sterke aanspeelpunt, medelijden ook.

Een andere krachtige emotie die ge(mis)bruikt wordt is sympatie. Een emotionele manipulator kruipt graag in een slachtofferrol, zij wekken een deernis- en meelijwekkende behoefte op om hen te helpen en te verzorgen.

Emotionele manipulators vechten zelden hun eigen strijd en doen ook zelden zelf het smerige werk, maar laten dat middels emotionele manipulatie door anderen opknappen. Het smerige is dat wanneer JIJ het dan voor ze doet (iets waar ze zelf nooit DIRECT om zullen vragen) zij jou doodleuk de rug toekeren en je daarna vertellen dat ze absoluut niets van je hadden gewild of verwacht in dat opzicht. Hij/zij houdt schone handen en JIJ zit met de gevolgen. Maak er een gewoonte van om niet andermans oorlogen te gaan uitvechten, of het vuile werk voor hen op te knappen. "Ik heb er alle vertrouwen in dat het jou zal lukken om dit zelf op te lossen", is over het algemeen een goede manier om zo'n bal terug te kaatsen, zo ook de simpele vraagstelling "waarom vertel je me dit ?", of "wat kan ik voor je doen ?". Afhankelijk van het antwoord dat dan gegeven wordt zal er al dan niet wel weer ergens een lampje gaan branden.

Emotionele manipulators vechten spelletjes op een smerige manier uit. Zij zullen niet open en direkt zijn. Ze roddelen over je en zetten eventueel anderen in om jou duidelijk te maken wat ze zelf niet direkt willen vertellen. Ze zijn passief agressief, dwz hebben zeer subtiele manieren om jou te laten weten dat ze ergens absoluut niet blij mee zijn. Ze zeggen jou datgene wat ze denken dat je graag horen wil, en daarna doen ze precies al datgene waarmee ze hun eerder jegens jou uitgesproken bewoordingen volledig ondermijnen.
Voorbeeld : "Natuurlijk is het belangrijk dat je weer naar school gaat schatje, en ik zal je daarin ook volledig ondersteunen en bijstaan." De avond voor het examen zit je dan aan tafel te studeren, en opeens komen al zijn kaartvrienden poker spelen, de kinderen schreeuwen, de tv staat knetterhard aan en de hond moet uitgelaten worden, alles terwijl "schatje" geergerd probeert te studeren. Komt niets van dus. Als je dan het lef hebt hen op dit gedrag aan te spreken dan krijg je waarschijnlijk zoiets te horen als "Sja moet jij eens effe horen, je kunt toch niet van ons verwachten dat ONS leven stopt alleen omdat jij een of ander examen moet maken, of wel soms ?". Huil, schreeuw of knijp ze de keel dicht, waarschijnlijk heeft alleen het laatste lange-termijn effect, maar dat heeft dan ook weer negatieve consequenties voor jezelf.

Als jij klaagt over hoofdpijn dan heeft zo'n emotionele manipulator wel opeens ergens een hersentumor, of nog erger. Maakt niet uit in welke slechte of miserabele situatie jij je bevindt, een emotionele manipulator zal altijd beweren dat hij/zij zo'n situatie AL VEEL EERDER ook al heeft meegemaakt, maar dan nog 10 keer zo erg, waarbij hij zijn eigen situatie schromelijk overdrijft of erover liegt. Je kunt je na verloop van tijd nog moeilijk emotioneel verbonden voelen met zo'n emotionele manipulator, omdat ze altijd ieder gesprek waar ze zich in mengen compleet verstoren om zichzelf weer in de spotlights te zetten. Als je hen op dit gedrag aanspreekt dan zijn ze diep gekwetst en nukkig, en zullen ze JOU egoistisch noemen, en beweren dat JIJ degene bent die altijd in het middelpunt van de belangstelling wenst te staan. Alhoewel je weet dat dat niet het geval is kun je dat moeilijk aantonen. Hoeft ook niet. Vertrouw gewoon op je gevoel en negeer het volledig.

Een emotionele manipulator heeft een of andere magische impact op het humeur van hen die hem omringen (emotionele resonantie). Als hij bijvoorbeeld droevig of boos is, dan is de hele kamer er als het ware mee doordrenkt. De eerste instinctieve respons is meestal dat je een manier wil zoeken om het negatieve emotionele klimaat te neutraliseren. De snelste manier is de emotionele manipulator een goed gevoel te verschaffen door hem zijn zin gewoon te geven. Als je bij dit type 'loser' te lang in de buurt blijft voel je je op den duur zo verstrikt en afhankelijk van hun emotionele toestand, dat je bijna zou gaan vergeten dat je zelf ook nog behoeften/interesses hebt, en dat je daar tevens net zo veel recht op hebt als dat zij dat hebben.

Emotionele manipulators hebben geen verantwoordelijkheidsgevoel. Ze nemen geen verantwoording voor zichzelf of hun gedrag, ze hebben het er altijd over wat "anderen hen hebben aangedaan". Een emotionele manipulator herken je bijvoorbeeld doordat ze altijd proberen enigerlei vorm van emotionele 'intimiteit' te bewerkstelligen door zeer snel gevoelige prive-informatie over zichzelf te verschaffen (nog los van de vraag of die informatie waarheidsgetrouw is), in het algemeen dat soort informatie waarmee ze willen bewerkstelligen dat je medelijden of sympatie voor ze opbrengt, waar vervolgens misbruik van wordt gemaakt. In het begin zal je geneigd zijn zo'n persoon als zeer gevoelig, emotioneel open en misschien een beetje kwetsbaar te beschouwen. Een emotionele manipulator is echter in werkelijkheid zo ongevoelig als een pit-bull terrier, en ze zullen het altijd voordoen alsof ze midden in de problemen/crisis zitten om JOUW emotionele energie te stelen.

Er is een uitgebreid en creatief arsenaal van trucs die manipulators gebruiken als ze bang zijn dat ze betrapt zullen worden of als ze al betrapt zijn. Elk van die trucs moet ons verhinderen de leugen aan de kaak te stellen, boos te worden en actie te ondernemen.

In sommige gevallen zijn zulke trucs heel berekenend en opzettelijk. Op andere momenten beseft een manipulator misschien niet eens hoe manipulerend hij bezig is. Maar welke techniek hij ook toepast, het draait altijd om twee belangrijk punten: ontkenning en bekentenis. Daarmee probeert hij je zover te krijgen dat je zijn uitleg accepteert, hem gelooft, de zaak laat rusten, de confrontatie beëindigt en terugkeert naar de status-quo.


1: gewoon nee zeggen

Nee, dat heb ik niet gedaan. Nee, ik heb geen idee waar dat briefje over gaat. Nee, ik heb dat geld niet van de bank gehaald.

Als hij denkt dat je gauw geneigd bent hem te geloven, kan een manipulator toch gewoon nee zeggen als je hem in een hoek hebt gedreven en hij tot een rechtstreeks antwoord wordt gedwongen - of als hij zich brutaal en zelfverzekerd voelt. Geen ingewikkelde verhalen, maar een simpel 'nee' als reactie op je vragen over zijn gedrag.


2: de aanval is de beste verdediging

Veel leugenaars reageren met heilige verontwaardiging op een confrontatie. Ze maken een scène en leiden de aandacht van het onderwerp af door in de aanval te gaan. Die techniek heeft bepaalde voordelen. Ze hoeven geen smoes te verzinnen, zichzelf in te dekken of over de leugen te liegen. In plaats daarvan kunnen ze doen wat politici en ambtenaren vaak doen als ze worden betrapt: ontkennen en de aanklager in de verdediging dringen.


3: de arme schat

Ik voel me gekwetst omdat je me niet gelooft. Ik dacht dat we elkaar vertrouwden. Hoe kun je denken dat ik zoiets zou doen?

Zulke verwijten, misschien gebracht met een trillende stem en vochtige ogen, zijn bedoeld om je aandacht af te leiden van de manipulator naar de geliefde. Jij ziet hem als iemand die je pijn heeft gedaan en je vertrouwen heeft beschaamd, maar hij probeert je te herinneren aan de man op wie je verliefd bent geworden, die gevoelige, kwetsbare, jongen die nog altijd van je houdt.


4: een ander van leugens beschuldigen

Je vriendin wil ons gewoon uit mekaar drijven door te zeggen dat ze me met een ander heeft gezien. Ze mag me niet en ze liegt. Hoe kun je nou mijn broer geloven in plaats van mij? Je zus is zo ongelukkig dat ze over me liegt omdat ze jaloers is op onze relatie.

Als je je geliefde confronteert met de bewijzen die je van iemand anders over zijn leugens hebt gehoord, is er een redelijke kans dat hij zal beweren dat de ánder liegt, omdat die er voordeel bij heeft hem zwart te maken. De ware schuldige is dus de boodschapper van het slechte nieuws.


5: mooie verzinsels (voor beginners)

Als het niet mogelijk of praktisch is een bepaald vergrijp te ontkennen, kiezen sommige manipulators voor een creatievere aanpak en verzinnen een verhaal. Het hoeft niet ingewikkeld te zijn. Ze houden het geloofwaardig en stapelen gewoon de ene 'verklaring' op de andere als hun partner weer een aspect van hun leugen heeft ontdekt. De strategie luidt: nooit toegeven. Houd de leugen levend door iedere vraag of beschuldiging met een smoes te beantwoorden. Zorg dat ze blijft zoeken naar dat ene 'harde bewijs', dan heeft ze geen tijd om over de relatie na te denken en te bepalen of ze die nog wel wil.


6: mooie verzinsels (voor gevorderden)

Sommige manipulators komen met zulke krankzinnige verhalen dat we onszelf wijsmaken dat ze wel waar móeten zijn, ook al kunnen we onze oren niet geloven. Tenslotte is de waarheid vreemder dan de wildste fantasie, en de man van wie je houdt zou toch niet zo'n bizar verhaal ophangen als het niet waar was. Nee toch? O, jawel.


De vicieuze cirkel van ontkenning

Een man die zijn leugens blijft ontkennen, ondanks alle bewijzen, probeert je ervan te overtuigen dat:

- je niet gezien hebt wat je hebt gezien
- je niet gehoord hebt wat je hebt gehoord
- je niet weet wat je weet
- je overdrijft/fantaseert/paranoïa bent
- je hem kwetst en de relatie op het spel zet
- hij niet het probleem is maar jij
- andere mensen een wig proberen te drijven tussen jullie


De bekentenis

Niet iedere manipulator kiest voor ontkennen. Sommige manipulators vinden het te lastig of worden nerveus als ze ingewikkelde verhalen moeten verzinnen en volhouden. Anderen, die last van hun geweten hebben, willen geen schuldgevoel en vinden het echt heel erg dat ze ons kwetsen en de relatie schaden. En weer anderen willen gewoon snel van het gezanik af zijn en zien een bekentenis als de beste manier.
Soms is een bekentenis wat wij ervan hopen: een kans om het vertrouwen te herstellen en opnieuw te beginnen. Voor veel manipulators die liegen, is een bekentenis gewoon de zoveelste tactiek om onze aandacht af te leiden van de omvang en gevolgen van hun leugens. Te vaak zien we dat een man iets bekent, beterschap belooft, maar toch weer doorgaat met liegen.


7: ik ben stout geweest

Ik kan niet tegen je liegen. Ik heb het gedaan. Maar het is voorbij en het zal nooit weer gebeuren. Ik heb een fout gemaakt. Het spijt me vreselijk. Vergeef me, alsjeblieft. Je hebt alle recht om mij te haten, maar geef me nog één kans.

Vergeleken met manipulators die het nog erger maken door te liegen over hun leugens, lijkt de man die bekent een heel ander type. Hij heeft het gedaan, hij geeft het toe en hij wil het graag goedmaken. Hoe kunnen we dan kwaad blijven?

Als een man een hoge schulddrempel heeft, komt zijn bekentenis vaak pas als hij zich helemaal in zijn leugens heeft verstrikt. Zulke manipulators gebruiken bekentenissen vaak als een vrijbrief om gewoon door te gaan.


8: ach het stelt niets voor

Waarom doe je zo gekwetst/hysterisch/kwaad? Het betekende helemaal niets. Je overdrijft verschrikkelijk.

Met hun woorden en hun houding kunnen manipulators die liegen ons de indruk geven dat hun verraad of bedrog er niet toe doet. Maak je niet druk, het is niets. We moeten ons niet opwinden, zeggen ze, omdat het maar een onschuldig leugentje was. Soms geven ze ons zelfs een hint over wat ze van plan zijn, zo nonchalant dat we beginnen te twijfelen of wel wel het récht hebben om een scène te trappen. manipulators die deze techniek toepassen zijn meestal meesters in het bagatelliseren en wegwimpelen van hun bedrog - hoe ernstig misschien ook - en onze reactie daarop.


9: ik heb het wel gedaan maar eigenlijk is het jouw schuld

Jij hebt mij ertoe gedreven. Ik heb het je niet verteld omdat je niet tegen de waarheid kunt. Ik heb het je niet verteld omdat je meteen kwaad wordt.

Als je bekentenissen altijd in verband hebt gebracht met een betuiging van spijt, zal deze techniek een complete verrassing voor je zijn. Een partner die iets bekent, hoeft lang niet altijd zijn hart voor je te openen en om vergiffenis te vragen. Sommige manipulators die op een leugen worden betrapt, slaan meteen terug, volgens het oude principe dat de aanval de beste verdediging is.

Ik dacht niet dat je het zou kunnen verwerken als ik je had verteld dat ik ...
betekent: Ik lieg alleen omdat jij zo zwak bent

Ik kan je niet vertellen hoe we er financieel voor staan. Je wordt altijd hysterisch als het over geld gaat ...
betekent: Ik lieg alleen omdat jij zo irrationeel bent.

Okay, ik heb een verhouding. Vind je dat zo vreemd als jij altijd ....
betekent: Ik doe het alleen omdat jij zo egocentrisch bent.

Okay, nog meer manipulatie......

In de intermenselijke omgangsvormen gebruiken mensen middelen om territorium te winnen.
Sommige middelen zijn openlijk, andere zijn slinks.

Deze manieren  zijn niet lawaaierig of gewelddadig. Het gaat om zeer bedekte technieken die het de ene persoon makkelijk maken van de ander iets te krijgen, zonder dat die ander beseft dat hij/zij terrein verliest. Elk mens heeft zo zijn eigen territoriumtechnieken die reeds meermalen zijn toegepast en die zeer efficient blijken te zijn.

Hier wordt ingegaan we in op deze bedekte slinkse trucs.
Overigens geldt wel dat degene die ze toepast dat (meestal) niet bewust doet, maar dat het een in zijn/haar gedragspatroon gesleten omgangswijze/manipulatiewijze is,  ten aanzien waarvan zou KUNNEN gelden dat de "dader" zich daarvan niet eens actief bewust is.


Definitie.

Een eerste truc die in de echtelijke strijd wordt gebruikt is de definiëring. De definiëring is: zeggen hoe iemand of iets is. Wanneer in een huwelijk een man het verversen van de luiers definieert als "vrouwenwerk", dan ligt het voor de hand dat zijn vrouw dat doet. Definieert zij het herstellen van de zekeringen als "mannenwerk", dan zal hij daarvoor moeten opdraaien, als hij die definitie tenminste aanvaardt. Als een vrouw zegt: 'Jij kunt de kinderen beter straffen dan ik', en haar man aanvaardt die definitie dan zal hij de kinderen moeten straffen. Zo zijn er vele definities die in een huwelijksrelatie een rol spelen.

De meest efficiënte definiëringen zijn      die over de partner     of       over zichzelf.   

Steeds wanneer men de partner definieert, legt men beslag op het terrein van de ander.
Steeds wanneer de ander zich laat definieren, dreigt er terreinverlies.

"Jij houdt niet van toneel, ik zal wel gaan".
"Jij weet niets over beleggen, ik regel de geldzaken wel".
"Jij mag die vrienden niet, ik zal wel op bezoek gaan".

En als men zichzelf definieert leidt dit tot terrein uitbereiding.

"Je weet, ik moet af en toe eens kunnen huilen".
"Je weet dat ik soms lieg".
"Ik heb af en toe een glaasje nodig".


Vleierij.

Wie zich laat vleien verliest gemakkelijk terrein.
Men verwerft terrein doordat men de ander een complimentje heeft gegeven.

"Niemand kan dat zo goed als jij!"
"Wil jij dat niet doen? Je bent er echt goed in !"
en vervolgens geeft men een karwei door aan de ander en neemt hem zo de vrije tijd af.

Doordat men zich eerst gevleid voelt, is men meer geneigd toe te geven.
Het terreinverlies wordt pas achteraf beseft.


Hulpeloosheid

Hulpeloosheid wil zeggen dat men de partner om hulp roept voor iets dat men zelf (zogenaamd) niet kan.
"Ik kan dat niet met de kinderen bespreken, ik ben daar te zenuwachtig voor, jij kunt dat veel beter".

Meestal ontpopt de hulpeloze zich als een strenge baas op het moment dat de ander de taak overneemt. De hulpeloze geeft dan aan hoe het moet, maakt kwaliteitsbemerkingen etc. "De deur klemt. Ik kan niet schaven. Ik weet niet hoe dat moet. Dat is te zwaar voor mij." "Goed schat, ik los dat wel even op'. "Maar pas op dat je er niet teveel afhaalt, dan krijgen we tocht. Pas op met dat schaafsel in de keuken! Nu kun je aan de rand zien dat er aan de deur geschaafd is! Zou je de deur niet opnieuw kunnen verven? Trouwens, ik vind dat hij een klein beetje scheef hangt, kun je daar niets aan doen? De lade van de kleerkast klemt trouwens ook.."

De hulpeloze zwakke blijkt al snel een ontevreden werkbaas !
Degene die de hulp biedt, wordt snel overdonderd en verliest meer terrein dan hij/zij oorspronkelijk dacht.



Voor jouw bestwil

De techniek "Ik doe het voor jouw bestwil" is vaak heel efficiënt.
Men treedt op als de meester van het terrein van de ander 'voor de bestwil van de ander'.

Een man staat klaar voor zijn wekelijks partijtje volleybal: "Schat, je ziet er moe uit en bleek. Voel je je wel goed? Zou je er niet eens wat aan doen? Het lijkt me het beste dat je twee aspirientjes neemt en een hete kop thee en dan in bed kruipt. Dat zal je goeddoen. Ik zeg het voor jouw bestwil".
Hij neemt de aspirine en de thee en kruipt in bed. Pas de volgende ochtend realiseert hij zich dat hij zijn avondje volleybal kwijt is.

"Als je vandaag het gras maait, dan ben je het hele weekend vrij.  Ik zeg het voor jouw bestwil".
Ik zeg het voor jouw bestwil: laat die vrienden vallen, want ze brengen je alleen maar ongeluk!"


Schuldinductie

De techniek van schuldinductie is het de ander ervan overtuigen dat hij op een terrein zit dat hem niet toebehoort. Daarna is het erg eenvoudig om hem dit territorium af te nemen. Schuldgevoel is het gevoel wat men krijgt wanneer men denkt op andermans territorium te zitten. Een man zegt: waarom kom je zo laat van je werk? Je wist toch dat ik op je zit te wachten, ik was ontzettend ongerust! Ik ben ziek van spanning. Het eten is nu verknoeid, ik heb er zo hard aan gewerkt en dat allemaal voor niets! Het is duidelijk dat deze man bij de thuiskomst van zijn vrouw haar het besef wil opdringen dat de beslissing over het tijdstip dat ze van haar werk thuis moet komen niet bij haar ligt. Zo is hij in staat haar dit terrein af te nemen.

Als jij zo lang in bed blijft liggen missen de kinderen hun vader en heb ik ook geen gezellig ontbijt meer!
En ik mag me krom werken, terwijl jij het geld verkwist voor nutteloze prullen!

In onze cultuur zijn vele mensen gevoelig voor schuldinductie. We maken hier echter een belangrijk onderscheid tussen enerzijds schuldgevoel (de indruk dat met schuldig is, een vaag gevoel) en anderzijds echt schuldbesef (het feit dat men inziet dat men werkelijk tekort is geschoten). Sommige partners hebben erg snel last van schuldgevoel. Anderen missen elk gezond schuldbesef!



Chantage.

Bij chantage slaagt men erin de ander te doen geloven dat er maar twee mogelijkheden zijn.

Als je dat durft te doen, verlaat ik je!
Als ik die bontjas niet krijg dan spring ik uit het raam!
Als je niet bij me blijft neem ik pillen en maak ik me van kant!
Of je stopt met voetbal of ik ga er aan kapot!

Deze handige omschrijving van de situatie komt dreigend over.

De partner geeft snel toe "om geen ongelukken" te veroorzaken. Dikwijls leidt dit in een relatie tot een escalatie van steeds grotere dreigingen. Wanneer een partner met suïcide dreigt komt dit hard aan. Soms is het voor de andere een hele opluchting om te beseffen dat je die zelfmoord toch niet kunt voorkomen. Dat je de pillen eventueel wel kunt afnemen, verstoppen etc, maar dat er andere mogelijkheden blijven om zichzelf om te brengen.

"Ik zou het heel erg vinden als je zelfmoord pleegde, maar ik besef dat ik je dat uiteindelijk niet kan beletten!" Zo'n reactie heeft vaak als effect dat de ander stopt met dergelijke dreigementen, tenminste voor zover ze voor de relatie bepaald zijn.


Verleiding

In de verleiding wordt een schijnovereenkomst aangeboden. Degene die het wapen gebruikt komt echter zijn deel van de overeenkomst gewoonweg nooit na. Het ene deel van de overeenkomst is zeer scherp omschreven, het andere dikwijls heel vaag. Het gaat om een onmogelijke belofte.

"Als je me nu naar het voetbal laat gaan, kom ik nooit meer te laat van mijn werk."
"Als ik nu met mijn vrienden uit mag, dan ga ik verschillende weekends met jou weg!"
"Als we nu vrijen, dan zal ik altijd lief voor je zijn". Als je de ramen beitst zal ik nooit meer zeuren".

De prestatie die gevraagd wordt, dient dan direkt en onmiddellijk geleverd te worden, waarbij je er maar op kunt wachten of de toegezegde tegenprestatie ooit geleverd zal worden.


Rookgordijn

Wanneer men de truc van het rookgordijn gebruikt, blijft men vaag en algemeen. Men dwaalt van het onderwerp af. Men antwoord niet op de gestelde vragen. Dat zijn allemaal technieken die behoren tot het rookgordijn. Men draait er dus omheen. Op de vraag of de man wil meegaan naar gemeenschappelijke vrienden antwoord hij met een filosofische tirade over vriendschap, of over zijn vrienden. Zo krijgt de vrouw geen helder antwoord, geen stellingname.


Pacifisme

Een van de interessante ontdekkingen van Bakker en Bakker-Rabdau in menselijke relaties is de truc van het pacifisme. Het komt erop neer dat me onder de slogan "geen ruzie" doet waar men zin in heeft. Meestal zijn mannen meester in deze techniek. Het gaat erom zich kalm en vreedzaam te gedragen als middel om dingen te bereiken. Wanneer zij aandringt om eens met haar uit te gaan dan zegt hij: Schat, we gaan daar toch geen ruzie over maken. We gaan ons daar toch niet over opwinden!"

En hij blijft rustig voor de tv zitten. Wanneer zij hem vraagt stelling te nemen tegenover de kinderen, dan zegt hij dus heel snel ja (om ruzie te vermijden) en doet het niet, hij vergeet het. Hij ontwijkt elk gesprek onder het voorwendsel: "daar gaan we toch geen ruzie over maken" Ondertussen blijft hij zeer kalm, beleefd en vriendelijk, tot grote ergernis van de partner die zich machteloos voelt. En als ze dan driftig wordt voelt ze zich schuldig. Hoe kan ik nou kwaad worden op zo'n redelijke lieve man! Meestal is een grondige ontleding van de territoriale situatie voldoende om de woede van deze vrouw en haar vijandigheid te begrijpen. De interessante terreinen, de opwindende en verrijkende territoria blijken aan zijn kant te liggen. De lasten en zware taken aan haar kant. Met zijn vriendelijke soepelheid heeft hij zich toegeëigend wat hij wilde, zonder wapengekletter op geroep. Zo ontstaat dan de bekende pacifist-zeurverhouding. Zij is ontevreden, ongelukkig en ze voelt zich schuldig dat ze zo is. Hij is een muur, een vesting van evenwicht en tevredenheid. Hij is "soepel" maar ongrijpbaar als een paling. Zij begint dikwijls te klagen en te zeuren. Hij kijkt daar wat medelijdend op neer. Neemt nog steeds geen stellingen, vermijdt heldere afspraken. De pacifist heeft nog een ander merkwaardig kenmerk: geheugenverlies. "Heb ik dat beloofd? Echt waar? Dat ben ik vergeten! Heb jij dat gezegd? Spijtig maar dat kan ik me niet herinneren.. Hebben we dat toen afgesproken? Hoe? Wat? Waar? Wanneer? Eerlijk, ik dacht dat het voorstellen waren en geen afspraken!"

De pacifist leeft in de mist, maar doet wel lekker wat hij zelf wil. De vijandige en wanhopige houding van de vrouw is in dit geval goed te begrijpen. Vrouwen van pacifisten vertonen ook reacties als depressies en het stukslaan van huisraad. Deze reacties zijn duidelijk niet agressief, zoals hij haar weleens zal verwijten, maar vijandig, dat wil zeggen: het zijn reacties uit onmacht. De buitenwereld ziet de dingen precies andersom: meestal heeft men medelijden met die "lieve man" die het slachtoffer is van een kwaadaardige vrouw!


Psychoanalyse

Een handige wijze om de partner klem te zetten is het wapen van de psychoanalyse. Dat betekend dat men gaat vragen naar de diepere motieven: Waarom? De gegeven reden wordt dan weerlegd of vervangen door andere. Voor vele dingen die we nastreven hebben we geen bewuste reden. Wanneer de partner vraagt waarom, dan wordt men vastgepind. "Laten we eens een weekendje samen weggaan" "Waarom?"

"Om eens bij elkaar te zijn met z'n tweetjes" "waarom wil je bij elkaar zijn, we zijn al zoveel bij elkaar!" "Jij voelt je afhankelijk van mij, dat komt door je moederbinding!" De meeste waarom-vragen zijn geen echte vragen. De techniek van de psychoanalyse maakt ook gebruik van het interpreteren van wat iemand doet. "Ik weet waarom jij dit of dat doet"

Men schrijft de partner diepere, verborgen motieven toe.
"Je doet dat alleen maar omdat je in je kinderjaren niet genoeg affectie hebt gekregen" "Jij doet dat alleen maar om mij kapot te maken!"


Spot

Spot is een gevaarlijke techniek in echtelijke relaties. Hij lijkt op plagen, maar gaat veel verder. Spot wil zeggen dat men de partner belachelijk maakt zodat zijn zelfvertrouwen wordt ondermijnd en hij zich niet goed meer verdedigt. "Oh, je hebt een nieuw gerecht gevonden!" Op het moment dat een aangebrand gerecht op tafel verschijnt. "Dit moet je naar de flair op sturen. We hebben een nieuwe meesterkok in huis! Hoe heb je dat klaargespeeld? Spot werkt zeer diep, vooral wanneer derden aanwezig zijn.
Of : Rustig maar, de man in de witte jas komt zo, die heeft tabletjes, daar wordt je weer normaal/rustig van.


Ziekte of zieligheid (het zogenaamde secundaire ziektewinstsyndroom - iets dat ook op schuldbesef inwerkt - )

Wanneer we het hier over ziekte als techniek hebben, moeten we eerst duidelijk stellen dat we slechts effecten nagaan van ziekte op territoriumverdeling. Er wordt niet gesteld dat een partner ziek wordt met de opzet deze effecten te bereiken. Wat hier bedoeld wordt over territoriale effecten van "ziekte"geldt voor elke vorm van de ziekte: de "echte", de "voorgewende" en "ingebeelde" vorm van ziekte. Ziekte wordt hier gebruikt als een verzamelnaam voor: gewoon ziek zijn, moeheid, maandelijkse menstruatie, slapeloosheid, lichamelijk letsel etc.

Wat is het effect van ziek zijn? Er zijn twee gevolgen: enerzijds brengt ziekte een vergroting van mee van het territorium, anderzijds kan het verlies van een aantal terreinen betekenen.

Ziekte betekent terreinwinst. Inderdaad, in een relatie zal de ene partner meestal meer zorg, meer aandacht, meer tijd besteden aan degene die ziek is. De kinderen moeten stil zijn. De radio wordt zachter gezet. Het menu wordt aangepast. Bezoekjes aan familie en vrienden gaan niet door. Bepaalde taken moeten door een ander overgenomen worden etc.
Ziekte betekent echter ook terreinverlies. Men is aan bed gebonden, kan niet gaan en staan waar men wil. Sommige contacten zijn tijdelijk verbroken. Men mag of kan niet alles eten wat men lust en dergelijke. Hierbij moeten we nog een vorm van definitie vermelden die de partner ondermijnt. Wanneer men de partner als ziek, onbekwaam of overspannen bestempelt, dan dreigt een reductie van het terrein van die ander. "Wat ben jij boos zeg!, Heb je je kalmeermiddelen vandaag al genomen?"


Infiltratie

Door infiltratie kan men ook handig terrein overnemen. Men gaat zeer geleidelijk te werk, zonder dat de ander het duidelijk merkt. Stukje bij beetje infiltreert men op het gebied van de ander. Een van de partners is bijvoorbeeld lid van een toneelgroep. Hij is daar erg op gesteld omdat het zijn vorm van ontspanning is. Hij wil dat ook helemaal voor zichzelf houden. De ander gaat af en toe naar repetities, helpt een beetje hier en daar met karweitjes, knutselt mee aan het decor en helpt bij het beheer van de financiën. Langzamerhand werkt de ander zich in bij de toneelvereniging en wordt tenslotte secretaris van de vereniging. Terwijl de eerste het toneelspelen als een eigen vorm van ontspanning wilde beschouwen! Deze techniek is ook bekend als de schoon-moeder techniek. De schoonmoeder gaat af en toe helpen in het jonge gezin dat zoveel werk heeft met de kleine kinderen. Ze past zo nu en dan op de kinderen. Ze helpt soms koken of strijken. Ze helpt bij het schoonmaken. Geleidelijk aan begint ze raad te geven. Langzamerhand neemt ze steeds meer terrein over. Ze gaat beslissingen opdringen. Zo controleert de opvoeding van de kinderen en tenslotte neemt ze de controle van het hele huishouden op zich.


Snelle overname

Ook kan een terrein worden afgenomen voor je kunt reageren: snelle overname. De partner wordt voor een voldongen feit gesteld.
Ik kwam die vroegere vriend toevallig tegen. Ik heb toen gezegd: Kom maar mee, mijn vrouw kookt lekker, je kunt rustig bij ons komen eten. Ik heb twee kaartjes voor de opera gekocht, het is voor donderdag ! Een vorm van snelle overname die zeer veel voorkomt, is het te laat komen. Telkens wanneer de een te laat komt heeft hij al een stuk tijd van de partner en het gezin afgenomen. Die tijd is voorgoed voorbij ! Men kan alleen nog maar vijandig reageren en oplossingen zoeken voor de toekomst. Ook de telefoon is een middel van snelle overname. Als zij naar hem belt op het werk, en hij neemt op, dan is zij reeds op zijn terrein binnengedrongen. Dan heeft ze zijn aandacht al te pakken. Zelfs al zegt hij dat het niet uitkomt en dat hij het te druk heeft. Als ik je laatste parkeergeld gebruik of ik rijd je laatste benzine op, dan kan dat voor jou belangrijk terreinverlies betekenen. Als ik ongevraagd je lievelings cd aan andere uitleen. Als ik, zonder het jou te vragen, in naam van ons beiden, afspraken maak met vrienden. Pappa repareert jouw fiets vanavond wel als hij thuiskomt, Pappa gaat zondag wel met jullie surfen, Oh vraag dat Pietje maar, die vindt dat wel goed.

Voor- en nadelen

Wat zijn de voor- en nadelen van deze slinkse trucs ? Op korte termijn zijn ze voor de partner die ze gebruikt erg nuttig. Je krijgt snel wat je wilt. Maar op langer termijn zijn ze zeer schadelijk voor de relatie. Al deze bedekte technieken zijn er immers op gericht terrein van de partner te veroveren, zonder dat die partner het verlies onmiddellijk beseft. Soms is de ander zelfs blij met wat er gebeurt. De partner is zich dan niet bewust van het feit dat hij terrein verliest. Dat betekend dat hij nog alleen achteraf kan reageren. Hij is het terrein reeds verloren. Hij zal dus vijandig moeten reageren. Deze vijandigheid is erg nadelig voor de relatie: de partner raakt verbitterd, wordt ontevreden zonder duidelijke redenen, geprikkeld, licht geraakt. Hij/zij wordt vlug moe, slapeloos, klaagt en zeurt, barst uit in woedeaanvallen. Dit alles is voor de relatie bedreigend.


Manieren van reageren

Hoe kan me hier reageren ?

Een eerste punt is dat beiden moeten leren de wapens te herkennen die ieder gebruikt. Dan is er al heel wat gewonnen. Als je de truc doorziet, kun je reageren. Belangrijk is dat degene die het terrein dreigt te verliezen, eerst goed nagaat of hij terrein wil afstaan of niet. De veiligste reflex zou zijn om eerst en vooral uitstel te vragen: Wacht eens even   Of om voorlopig nee te zeggen tot je weet wat je wil.

Ik wil het terrein houden, of ik sta het af.

Belangrijk is dan dat je bij je standpunt blijft en je niet laat verleiden of ompraten. Daarom kan het soms zeer nuttig zijn bij wijze van verdedigende reflex een haperende grammofoonplaat na te doen: Ik begrijp dat je graag zou willen dat ik de deur herstel, en ik doe het niet. Ik doe het niet. Alle andere reacties zijn minder effectief. Zodra men begint te motiveren waarom men iets niet geeft, wordt de kans op verlies groter (i.e : geef geen mogelijkheid tot discussie of argumentatie)
Op een later tijdstip kun je aan je partner altijd nog uitleggen waarom dat terrein voor jou zo belangrijk is.